FAQ: alles wat je wilt weten over dashcam en Duitse wetgeving

Een dashcam is een slimme gadget, maar in Duitsland gelden er andere regels dan in Nederland. Je kunt niet zomaar zonder zorgen de grens over rijden met je camera aan staan. De Duitse privacywetgeving is streng en de boetes voor het verkeerd gebruiken van een dashcam kunnen flink oplopen.

Wil je beveiligd op pad en niet voor verrassingen komen te staan?

Hieronder vind je antwoorden op de meest gestelde vragen over dashcams en de Duitse wetgeving.

Is het überhaupt legaal om een dashcam in Duitsland te gebruiken?

Ja, maar met grote beperkingen. Je mag een dashcam gebruiken voor zogenaamde "Verkehrsunaufklärung", het oplossen van verkeersongevallen.

Dit betekent dat je de camera mag gebruiken als je zelf betrokken bent bij een ongeval of als je een ongeval ziet gebeuren. De camera mag dan aanstaan en de beelden bewaren.

De Duitse rechter heeft in 2018 bepaald dat dit is toegestaan. Waar het vaak misgaat, is het permanent opnemen zonder specifieke reden. Zomaar rondrijden en alles opnemen "voor de zekerheid" is in strijd met de privacywetgeving (DSGVO). Je mag geen continue stroom van beelden opnemen van andere weggebruikers zonder hun toestemming. De focus ligt op het bewijsmateriaal bij incidenten, niet op continue surveillance.

Wat gebeurt er als ik beelden openbaar maak?

Dan loop je serieuze risico's. Het openbaar maken van dashcam-beelden waarop andere auto's en kentekens herkenbaar zijn, is in Duitsland vrijwel altijd verboden. Dit valt onder het recht op je eigen beeld (Recht am eigenen Bild).

Zonder toestemming van de gefilmde personen mag je hun beeld niet verspreiden.

Dit geldt voor social media, YouTube, en zelfs voor het sturen naar je verzekering als het niet om een specifieke schadeclaim gaat. De boete kan oplopen tot €500 of meer per overtreding.

Bovendien kan de ander aangifte doen van schending van de persoonlijke levenssfeer. Houd beelden dus privé tenzij de politie of verzekering ze expliciet opvraagt in verband met een ongeval.

Mag ik de beelden gebruiken als bewijs bij een ongeval?

Ja, dat is precies de hoofdreden waarom dashcams in Duitsland zijn toegestaan.

Als je betrokken bent bij een ongeval, mogen de beelden als bewijs worden gebruikt in de civiele procedure. De Duitse rechter accepteert deze beelden als "zichtbare getuigenis". Echter, de beelden mogen alleen worden gebruikt voor het specifieke ongeval.

Je kunt niet zomaar oude beelden gebruiken om andere bestuurders aan te klagen voor kleinere overtredingen. Ook mag de politie de beelden niet zomaar opvragen zonder reden. Zorg dat je bij een ongeval direct de relevante segmenten veiligstelt, bijvoorbeeld door de G-sensor te activeren of handmatig het bestand te blokkeren.

Wat is het verschil tussen Nederland en Duitsland?

In Nederland zijn we wat vrijer met dashcams. Je mag permanent opnemen en de beelden gebruiken voor eigen doeleinden, zolang je ze niet openbaar deelt en rekening houdt met fouten bij de Duitse wetgeving.

In Duitsland ligt de focus veel meer op het "incident". De Duitse wetgeving is strenger wat betreft continue opname en privacy. Een groot verschil is de acceptatie van bewijsmateriaal.

In Nederland is het soms nog juridisch gevecht of beelden als bewijs mogen dienen, terwijl dit in Duitsland door rechters steeds vaker wordt geaccepteerd mits het om een specifiek ongeval gaat. De boetes in Duitsland voor privacy-schending zijn echter een stuk harder en consequenter dan in Nederland.

Hoe stel ik mijn dashcam in voor Duitsland?

De beste instelling is het gebruik van een loop-functie met een korte cyclus, bijvoorbeeld 1 of 3 minuten.

Dit zorgt ervoor dat oude beelden automatisch worden overschreven tenzij je ze blokkeert. Zo blijf je niet oneindig bewaren wat niet nodig is. Schakel 'parkeerstand' uit als je door Duitsland rijdt, tenzij je deze instelt op bewegingsdetectie met een heel korte buffer.

Let op: zorg dat je kenteken niet onnodig groot in beeld komt te staan door de hoekinstelling. Sommige dashcams hebben een functie om kentekens automatisch onherkenbaar te maken, maar die werken niet perfect. De meest veilige optie is een model dat je eenvoudig kunt uitschakelen of waarbij je de microfoon kunt uitzetten, aangezien geluidsopname vaak nog strakker wordt gereguleerd dan beeld.

Wat zijn de boetes en sancties?

De Duitse overheid treedt streng op. Als je beelden onrechtmatig verzamelt of openbaar maakt, kun je rekenen op boetes die variëren van €500 tot wel €20.000 voor ernstige inbreuken op de privacy. Het gaat hier vaak om schending van de persoonlijke levenssfeer (Persönlichkeitsrecht).

Daarnaast kan het leiden tot problemen met de verzekering. Als je onrechtmatig verzamelde beelden gebruikt, kan de tegenpartij bezwaar maken tegen de geldigheid van het bewijs.

In het ergste geval krijg je een strafblad. De politie kan je dashcam in beslag nemen als onderdeel van een onderzoek naar onrechtmatige surveillance.

Welke dashcam wordt aanbevolen voor de Duitse markt?

Hoewel er geen specifieke "Duitse" dashcam bestaat, zijn modellen met een duidelijke "incident"-modus aan te raden. De Viofo A129 Plus Duo of de BlackVue DR770X-2CH zijn uitstekend omdat ze eenvoudig te bedienen zijn en functies bieden zoals snelheidsregistratie op de dashcam, met een duidelijke knop om beelden direct te markeren.

Deze modellen zijn verkrijgbaar vanaf ongeveer €150 tot €300. Kies bij voorkeur voor een model met GPS, zodat je kunt aantonen waar en wanneer het gebeurde, maar wees je ervan bewust dat de locatiedata ook privacygevoelig is. De 70mai A810 is een goede budgetoptie (rond de €100) die goed presteert. Zorg altijd voor een snelle geheugenkaart (minimaal 128GB, klasse 10 of U3) om voldoende opslag te hebben.

Moet ik mijn dashcam melden bij de Duitse autoriteiten?

Nee, je hoeft je dashcam niet specifiek te melden bij de Duitse overheid of politie als je hem gebruikt voor ongevallenoplossing, bijvoorbeeld na het dashcam aansluiten op de zekeringkast. De wetgeving voorziet in een uitzondering voor deze specifieke toepassing.

Je hoeft dus niet bang te zijn dat je een vergunning nodig hebt.

Echter, als je van plan bent om structureel opnames te maken van openbare ruimtes (bijvoorbeeld als bewakingscamera voor je voertuig), dan kan het zijn dat je wel onder de privacywetgeving valt en moet voldoen aan strenge eisen voor gegevensbescherming. Voor de gemiddelde automobilist die gewoon wil filmen voor het geval dat, is deze meldplicht niet van toepassing.